Nhiều học sinh nghèo mưu sinh bằng nghề bán vé số. (ảnh minh họa)

Cái dáng đi liêu xiêu của Thiện, bàn chân nhem nhuốc của Tú, đôi bàn tay nhỏ xíu của Thuận…và còn những hình ảnh trẻ em khác mà chúng tôi đã gặp trên những con đường lớn nhỏ ở La Gi và Hàm Tân trong những ngày hè này. Những ngày hè mưu sinh chỉ với mục đích mãi được đến trường…

Bàn tay nhỏ bé của em Nguyễn Thanh Phi, 12 tuổi ở phường Phước Hội (La Gi) thoăn thoắt bên đống sò vừa mới cạy, ít ai ngờ đó là một trẻ em mới học lớp 6. Ngày nào cũng vậy, sáng tờ mờ là Phi phải dậy đi đến bãi cạy sò, ngồi đợi đến giờ là lao vào làm quên cả ăn. Mồ côi cha, mẹ Phi cũng phải lam lũ suốt ngày nuôi hai chị em. Mùa hè của Phi là mùa mưu sinh kiếm tiền phụ giúp mẹ, mỗi ngày từ 20 – 30 nghìn đồng. Ước mơ được đến trường của Phi luôn theo em trong những giấc ngủ sau một ngày mệt nhoài kiếm sống. “Ước gì ngày nào cũng có sò để cạy, như vậy mới có đủ tiền mua sách vở cho năm học tới”, Phi luôn ước ao. Còn Nguyễn Thanh Thiện, nhà ở khu phố 3 phường Tân Thiện đã theo chân một quán ăn phụ chạy bàn từ đầu tháng 6 tới giờ. Mẹ chết, nhà rất khó khăn, năm nay Thiện lên lớp 9 nên phải phụ một tay với bố kiếm tiền nuôi em và mua sắm sách vở cho năm học tới. Mỗi ngày, 6 giờ sáng Thiện đến quán phở, hủ tiếu ngay trong phường làm đến trưa, một tháng được 500 nghìn đồng bao luôn ăn hai bữa. “Ba em đi biển thuê mỗi ngày kiếm chỉ 50 nghìn đồng, nhưng sức khỏe ba hay bệnh lắm. Mẹ mất rồi, mình là chị lớn nên phải phụ nuôi em”, gương mặt trông già trước tuổi của Thiện vẫn hiện rõ sự lo lắng và mệt mỏi cho biết. Ngược về những con đường miền quê ở xã Tân Bình, Tân Hải. Bóng dáng của những em nhỏ mưu sinh ngày hè vẫn phơi mình trong nắng trưa. Mùa hè đến với các em ở đây cũng đủ thứ nghề: bắt ốc, chăn vịt, chăn bò, thậm chí có em đi phụ hồ trên công trường lớn.

Nghề nào cũng vất vả, bon chen vì sức vóc các em quá nhỏ. Cô bé Tuyết Mai 13 tuổi ở xã Tân Hải với đàn vịt thả đồng, ngày nào cũng theo canh giữ vì sợ mất. Mỗi sáng, đàn vịt đông đúc thả ra đồng, con bé nhỏ tẹo, gầy đen, cầm chiếc gậy theo lũ vịt. Trông cho chúng khỏi sang đồng bên, khỏi chạy vào ruộng lúa, khỏi chạy lung tung kẻo bảo vệ sẽ bắt. Thỉnh thoảng con bé lại phải chạy khắp tìm vịt lạc. Bàn chân nhỏ bé đầy bùn phải chạy thật nhanh, đôi mắt phải căng ra. Có hôm mệt nhoài, Mai ngủ thiếp đi lúc nào không biết. Còn Phan Minh Tú, năm nay lên lớp 7 ở xã Tân Tiến cũng tranh thủ mùa hè phụ ba mẹ đi chăn bò. Suốt cả ngày vào rẫy với đàn bò 10 con, đôi lúc khiến em mệt nhoài vì nắng và đói. “Mùa hè của em năm nào cũng thế thôi, không đi đâu hết vì còn phải phụ giúp ba mẹ. Thấy mấy bạn được ba mẹ cho đi đây đó, em cũng thích lắm”, Tú hồn nhiên kể về mình. Còn với Nghĩa, tôi vẫn không thể quên dáng em đổ dài trên con đường đầy cát sỏi ở xã Tân Hà (Hàm Tân). Đường trưa vắng và nắng chang chang, chiếc áo rách tay, bên dưới với chiếc quần đùi cũ mềm lọc cọc trên chiếc xe đạp  chở bó cỏ hôi về cho mẹ bón phân. 13 tuổi, Nghĩa chưa đủ sức để thồ bó cỏ nặng hơn mình, cao hơn mình. Nhưng nhà nghèo, ba mất sớm, Nghĩa là anh lớn nhất phải phụ mẹ. Sáng, 5 giờ đã vào tận trong rừng kiếm cỏ cùng với mẹ. Cắt xong, bó thành bó để đó rồi chiều chở về. Nghĩa cho hay mùa này mưa nên cỏ tốt lắm, tranh thủ cắt về thật nhiều cho mẹ trồng lang.

Còn rất nhiều những số phận khác cũng đang mưu sinh những ngày hè nắng nóng chỉ để phụ giúp gia đình. Những gương mặt hốc hác, những làn da không còn đen hơn được nữa, và những bước chân nhỏ nhoi trên những con đường dài hơn so với tuổi như Nghĩa, như Phi…tất cả đều để thực ước mơ nhỏ nhoi, ước mơ được đến trường.